Historische Haven Hoogkerk – Waar verleden en toekomst samenkomen

Sinds 2022 beschikt Hoogkerk weer over een eigen aanlegplaats voor binnenvaartschepen. In de volksmond staat deze plek inmiddels bekend als de Historische Haven Hoogkerk. De haven beschikt over een moderne aanlegsteiger met ruimte voor circa acht schepen en vormt een bijzondere plek aan het Hoendiep, waar de rijke geschiedenis van Hoogkerk opnieuw tot leven komt.

De Stichting Historische Haven Hoogkerk ‘De Halm’ zet zich, in samenwerking met de gemeente Groningen, in om het historische karakter van deze omgeving te behouden, zichtbaar te maken en verder te ontwikkelen.

Hoogkerk kent een rijke geschiedenis waarin industrie, scheepvaart en transport over het Hoendiep een belangrijke rol speelden. Ooit was het hier een komen en gaan van binnenvaartschepen die grondstoffen en producten vervoerden voor onder andere de suikerfabriek en andere bedrijven in de omgeving. De bedrijvigheid op en rond het water was onlosmakelijk verbonden met het dagelijks leven in Hoogkerk.

Met de Historische Haven willen we deze geschiedenis niet alleen bewaren, maar ook opnieuw beleefbaar maken. De haven biedt ruimte aan historische schepen en vormt een ontmoetingsplek waar verhalen over het industriële en maritieme verleden van Hoogkerk kunnen worden gedeeld met huidige en toekomstige generaties.

De UNION IV – Een stukje varend erfgoed

Een bijzondere aanwinst voor de Historische Haven is de UNION IV, een historisch binnenvaartschip uit 1886. Dit schip vormt een tastbare herinnering aan de tijd waarin het Hoendiep een belangrijke verkeersader was voor de industrie en handel in Hoogkerk.

Met de komst van de UNION IV krijgt de geschiedenis van de binnenvaart opnieuw een herkenbare plaats in het dorp. Het schip is niet alleen een waardevol stuk varend erfgoed, maar biedt ook mogelijkheden om bezoekers kennis te laten maken met het leven en werken aan boord van een binnenvaartschip.

Het streven is om de UNION IV verder te ontwikkelen tot een plek waar historie, ontmoeting en beleving samenkomen. Daarbij wordt onder andere gedacht aan een aantrekkelijk ingericht dek, waar bezoekers kunnen verblijven en genieten van de bijzondere omgeving aan het Hoendiep.

Een haven voor iedereen

De komende jaren wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de haven en haar directe omgeving. Daarbij staan historische uitstraling, toegankelijkheid en een aantrekkelijke inrichting centraal.

Het doel is een plek te creëren waar bewoners en bezoekers kunnen wandelen, kijken, ontdekken en genieten van de bijzondere geschiedenis van Hoogkerk. Een plek waar historische schepen, verhalen en ontmoetingen samen bijdragen aan het levend houden van ons lokale erfgoed.

Zo groeit de Historische Haven Hoogkerk, met de UNION IV als een van haar bijzondere blikvangers, uit tot een plek waar het verleden niet alleen wordt herinnerd, maar ook een zichtbare plaats krijgt in het Hoogkerk van vandaag.

Donderdag 26 februari 2026, werd eindelijke de lang gewenste vlaggenmast geplaatst

Waterwegen deden Hoogkerk bloeien en groeien

Tot ver in de eerste helft van de 20e eeuw vond vrijwel al het vervoer van goederen en personen plaats over water. De stad Groningen was vanuit alle richtingen bereikbaar via vaarroutes, en juist die bereikbaarheid zorgde voor grote economische activiteit in de stad én in Hoogkerk.

In Hoogkerk bevonden zich diverse bedrijven die voor hun aan- en afvoer volledig afhankelijk waren van het Hoendiep:

  • de vroegere veevoeder- en oliefabriek Roelfsma (later UT Delfia, op de plek waar nu de haven ligt),

  • de nog altijd actieve suikerfabriek,

  • de (stro)kartonindustrie en andere bedrijven in het omliggende gebied.

Het Hoendiep was daardoor één van de drukst bevaren waterwegen van Noord-Nederland, met een constante stroom van binnenvaartschepen die grondstoffen, steenkool, suikerbieten, producten en handelswaar vervoerden.

In 2022 is een stuk van dit maritieme verleden teruggebracht door de aanleg van de Historische Haven Hoogkerk — een initiatief dat begon particulier, maar al snel breed werd gedragen door het dorp. Nu de haven staat, groeit de wens om het historische karakter verder zichtbaar te maken.

Een permanente blikvanger ontbreekt echter nog. De stichting wil daar verandering in brengen door historisch erfgoed daadwerkelijk een plek te geven. Het klassieke binnenvaartschip UNION IV, dat reeds in Hoogkerk aanwezig is, kan daarbij als zichtbaar icoon dienen. De UNION IV vertegenwoordigt het varend verleden waar Hoogkerk groot mee werd, en maakt de geschiedenis weer beleefbaar — tastbaar — zichtbaar.

Bron: HvHoogkerk